Uitzicht op San Sebastian

Wat is de mooiste Camino route naar Santiago de Compostela?

Hoewel de kwalificatie ‘mooi’ erg persoonlijk is en moeilijk in een objectieve manier samen te vatten, zal ik toch proberen in deze blog de mooiste routes van de Camino te benoemen. Deze top 3 van mooiste routes is gebaseerd op mijn mening én ervaringen van vele pelgrims die een of meerdere routes naar Santiago hebben afgelegd.*

De mooiste Camino naar Santiago de Compostela is de Camino del Norte. Het afwisselende landschap gecombineerd met prachtige vergezichten en oude authentieke Spaanse steden maakt deze route tot de mooiste van de Camino’s. Je vindt de route aan de noordkust van Spanje en loopt van Irún naar Santiago de Compostela

De Camino del Norte is een veel rustiger alternatief voor de Camino Francés. Langs de 800 kilometer lange route zijn minder albergues, maar heeft wel schitterende vergezichten, prachtige baaien en stranden en heerlijke tapas op het menu staan. 

Toch zijn er heel veel pelgrims die de Camino Francés benoemen als mooiste route naar Santiago. Ondanks dat het drukker is, heeft deze belangrijkste route een grote aantrekkingskracht op pelgrims van alle leeftijden. Tevens in de top 3 van mooiste Camino’s vind je de Camino Portugues Central. In deze blog neem ik je mee langs deze drie prachtige routes, zodat jij de mooiste culturele plaatsen en natuurfenomenen niet overslaat tijdens jouw Camino. 

Mooiste Camino Pol
De uitkomst is gebaseerd op diverse digitale polls onder internationale pelgrims die meerder Caminos hebben gelopen. 

Hoogtepunten van de Camino del Norte

Het is zeker niet de makkelijkste route naar Santiago de Compostela door de vele hoogtemeters die je langs de noordkust van Spanje maakt, maar deze Camino is absoluut de moeite waard.

Camino del Norte in een notendop

Afstand: 835
Beginpunt: Irún, een stad aan de kust in Baskenland vlakbij de Franse grens
Eindpunt: Santiago de Compostela
Route: gemarkeerd met gele pijlen en de Sint Jacobsschelp
Steden: Irún, San Sebastian, Bilbao, Santander, Gijón, Ribadeo  
Regios: Baskenland, Cantabria, Asturia en Galicië 
Accommodatie: Publieke of privé albergues, hostels of hotels

Natuurlijke hoogtepunten op de Camino del Norte

Playa del Silencio

Slechts 700 meter van de Camino del Norte, 15 km ten westen van Cudillero, ligt Playa del Silencio. De naam zegt het al, het is een rustig strand. Dit komt omdat het enkel per voet bereikbaar is via een steile afdaling. De prachtige baai wordt omringd door hoge rotsen en is daarmee een schitterende en beschutte plek om een duik te nemen.

Kaart: Playa del Silencio

Vidiago en Peña Tu

Vidiago is nog relatief onontdekt door buitenlanders en het kan er heerlijk rustig zijn. Er zijn prachtige afgelegen en ongerepte baaien in de omgeving. Ook zijn er blowholes ontstaan waar tijdens hoog water geisers van zout water metershoog de lucht in spuiten. 

Twee kilometer landinwaarts (weg van de Camino) is nog een bijzonder en oud fenomeen te bezichtigen; de Peña Tu. Deze verticale grijs bruine rots steekt net uit het omringende bos en markeert waarschijnlijk een begraafplaats uit de bronstijd. Je kunt ‘afbeeldingen’ vinden van stokfiguren, rode stippen en een soort zonnegod. Wederom een schitterende combinatie van cultuur en natuur. 

Castro de Coaña
Foto: Turismo Asturias

Castro de Coaña

Vijf kilometer landinwaarts vanuit Navia ligt Castro de Coaña, een van de best bewaarde gebleven keltische nederzettingen van deze regio. Coana is ongeveer 2200 jaar oud en gebouwd op een strategische plek met uitzicht over de vallei en de Navia rivier.

Je kunt het prachtige Coana zien vanaf Mirador del Pico de Jarrio, Mirador de Bustabernego of the Kaap van San Agustin met haar prachtige vuurtoren. 

San Juan de Gaztelugatxe

San Juan de Gaztelugatxe

Gaztelugatxe, oftewel kasteelrots in het Baskisch, is een schilderachtig schiereiland dat bereikbaar is via een stenen brug. De brug met treden heeft wel wat weg van de Chinese muur en leidt richting de 10e-eeuwse hermitage van Johannes de Doper. Er worden genezende krachten toegeschreven aan deze fantastische plek, die mede bekendheid kreeg door de opnames van ‘The Game of Thrones’. 

San Juan de Gaztelugatxe ligt niet meteen op de route, maar is prima te bereiken met openbaar vervoer en zeker de moeite waard. Je vindt deze wonderlijke plek tussen Bermeo and Bakio in Baskenland en het is bereikbaar met bus en/of trein. 

Kaart: San Juan de Gaztelugatxe

Culturele hoogtepunten op de Camino del Norte

San Sebastian

San Sebastián 

San Sebastián, of Donostia, is bekend om de geweldige gerechten die hier klaargemaakt worden in de vele restaurantjes die de stad rijk is. Vele bekende chefs hebben zich hier gevestigd en heerlijk zeevruchten en vis op de menukaart staan. Mocht je portemonnee geen oneindige diepte kennen, dan raad ik je aan om de Spaanse Pinchos te proberen, oftewel een Baskische vorm van tapas. Je komt ze overal tegen in de stad en ze smaken uitmuntend.

Wanneer je in Donostia aankomt, moet je zeker een bezoek brengen aan Parte Vieja, de oude stad. Deze oude en historische binnenstad is gelegen aan de voet van de Monte Urgull en bestaat uit talloze smalle straatjes, kleine winkeltjes en vele barretjes. Ook vind je hier de oude kerk Santa Maria del Coro en de Iglesia de San Vincente

Kathedraal del Buen Pastor, een neogotische zandstenen gebouw uit 1897 ziet er prachtig en indrukwekkend uit aan de buitenkant. Het interieur daarentegen is sober, maar kan gratis bezocht worden. 

Santa Maria del Coro, een onopvallende en ietwat verscholen basiliek mag niet ontbreken op jouw lijstje. De barokke kerk ligt in het oude stadscentrum van San Sebastián. Het is mogelijk om deze basiliek te bezoeken voor een paar euro. 

Uitzicht op San Sebastian
Foto: Uitzicht op San Sebastian door Ultrash Ricco

Expert tip: Mocht je nog energie over hebben, klim dan naar Mirama Jauregia, een prachtig paleis met een nog mooier uitzicht over de baai van San Sebastian. Het paleis kan niet bezocht worden, maar je bent wel welkom in de tuinen. 

Santillana del Mar

Santillana del Mar wordt door velen gezien als een van de mooiste dorpen van Spanje. De middeleeuwse sfeer is uitstekend bewaard gebleven in deze plaats die al dateert uit de 8e eeuw. Monikken brachten de overblijfselen van Santa Juliana naar deze plek en bouwde er een klooster om haar overblijfselen en relikwieën te eren. Het omliggende oude dorp bestaat uit huizen gebouwd met hout en steen en zijn verrijkt met prachtige balkons en liggen aan knusse geplaveide wegen. De meeste oude gebouwen dateren nog uit de 12e tot 15e eeuw. 

Expert tip: Heb je nog energie over om een paar kilometer extra te lopen? Breng dan een bezoek aan de Altamira grot. Hier kun je grotschilderingen van 15.000 tot 18.000 jaar oud bekijken. Prehistorische jagers en verzamelaars hebben hier een eigen ‘kapel’ gecreëerd met afbeeldingen van bizons, paarden en herten. Vooraf reserveren is noodzakelijk omdat slechts een klein aantal bezoekers naar binnen mag. De kosten zijn een paar euro per persoon. 

San Vicente de la Barquera
Foto: Ayuntamiento de San Vicente de la Barquera

San Vicente de la Barquera

San Vicente de la Barquera is een prachtige vissersstadje met een nog mooier uitzicht op de witte bergen van Picos de Europa. De bergen vormen een perfecte achtergrond voor het versterkt 13e eeuws kasteel.

Cudillero Spaans dorp

Cudillero

Een ander stadje dat kan wedijveren voor de titel mooiste in Spanje, is Cudillero. Volgens de legende hebben Vikingen het stadje gesticht, maar helaas is dat nergens bevestigd. Wat ik wel kan zeggen is, dat de kleurrijke gebouwen die op een klif gebouwd zijn een charmant plaatje zijn. Het is een historische stopplaats op de Camino, gelegen in het noordelijke deel van Asturië. 

Cudillero is ook geliefd bij pelgrims door Quintas de Selgas, een negentiende-eeuws paleis wat vandaag de dag dienst doet als museum. Er zijn tal van prachtige middeleeuwse schilderijen te bewonderen, waaronder die van Goya. Het hoogtepunt is het schilderij van Hannibal de veroveraar die Italië voor het eerst ziet vanaf de Alpen van Goya. 

Meer hoogtepunten op Camino del Norte

Efrén González heeft een prachtige video van 4 minuten gemaakt met beelden van Camino del Norte. Laat je betoveren door deze schitterende tocht langs de Spaanse noordkust.

Video Camino del Norte 

Hoogtepunten van de Camino Francés

Ondanks de drukte op de Camino Francés heeft deze zeer oude en bekende route jou veel te bieden. Landschappen wisselen elkaar af met prachtige oude Spaanse dorpen en bekende steden. Laat je niet afschrikken door de grote hoeveelheid pelgrims en kies desgewenst een rustiger jaargetijden

Camino Francés in een notendop

Afstand: 760 km
Beginpunt: Saint-Jean-Pied-de-Port
Eindpunt: Santiago de Compostela
Route: gemarkeerd met gele pijlen en de Sint Jakobsschelp
Steden: Roncesvalles, Pamplona, Burgos, León, Ponferrada 
Regios: Navarra, La Rioja, Castilla y León en Galicië
Accommodatie: Publieke of privé albergues, hostels of hotels

Natuurlijke hoogtepunten op de Camino Francés

Pyreneeën

Eén van de absolute natuurlijke hoogtepunten van de Camino Francés zijn de Pyreneeën tijdens de allereerste wandeldag op de Camino. Houd rekening met ruim 1400 meter klimmen en 650 meter dalen gedurende 25 kilometer. Het is één van de zwaarste dagen op de Camino, neem de tijd, maar geniet bovenal van de prachtige omgeving. Vlak voordat je Roncesvalles bereikt, kom je op het hoogste punt van deze Camino, de Collado de Leopoeder (1450 meter). 

Najera Wijngaard Spanje

Najera wijngaard

Wanneer je de Camino Francés loopt kom je door diverse prachtige en kwalitatief hoogstaande wijngaarden. Maar de 10.4 kilometer door wijnlandschap van Rioja zijn oogstrelend. Je loopt over glooiende heuvels die in elk jaargetijden een andere kleur aannemen. De wijnranken steken prachtig af tegen de rode aarde en de blauwe luchten. Vergeet niet om een glas wijn uit deze streek te drinken in een van de lokale cafés.

O Cebreiro

O Cebreiro

Het derde hoogste punt (1300 meter) op de Camino, O Cebreiro, heeft een fantastisch uitzicht over de omgeving. Je kijkt Galicië in wat het laatste stuk van de Camino Francés aankondigt. Je kunt hier genieten van een prachtige zonsondergang. Vanaf hier is het nog maar 148 kilometer naar de kathedraal in Santiago de Compostela. Afgezien van het prachtige uitzicht vind je hier een traditioneel Spaans bergdorp met een middeleeuwse uitstraling. Breng ook een bezoek aan het kleine en knusse 9e eeuwse kerkje in het dorp.

Tussen O Biduedo en Samos

Enkele kilometers na O Cebreiro begint een betoverend stukje van de Camino. De route loopt van O Biduedo naar Samos door groene valleien, over glooiende heuvels, en langs statige kastanje- en dennenbossen. Het benedictijner klooster van Samos, gesticht in de 6e eeuw maar herbouwd in de 16e eeuw, doemt langzaam op tijdens de laatste afdaling naar het gelijknamige dorp. 

Culturele hoogtepunten op de Camino Francés

Er zijn ontelbaar veel culturele hoogtepunten te vinden op de Camino Francés. Dat kan haast ook niet anders op deze bekende route door oude dorpen en steden. Toch noem ik een aantal bezienswaardigheden die je niet mag missen. 

Saint Jean Pied de Port

Saint-Jean-Pied-de-Port

Voordat je begint met de route vanuit SJPDP raad ik je aan om een extra dag in dit oude stadje door te brengen. De ommuurde oude stad glimlacht je tegemoet met haar klinkerstraten, oude huizen en indrukwekkende burcht. Vanaf de ingang van de burcht heb je een prachtig uitzicht over de stad en de omgeving. Neem ook een kijkje op Rue de la Citadelle bij de gevangenis van de bisschoppen, Prison des Evêques. Loop over de brug Notre Dame en zie je eigen weerspiegeling in het water. Deze kan er 760 kilometer maar zo eens heel anders uitzien. 

Smalle straatjes in Pamplona
Foto: Smalle straatjes van Pamplona

Pamplona

Pamplona is bij het grote publiek bekend geworden door het stierenvechten en het rennen van stieren door de nauwe straatjes. Het kleurrijke hart van het centrum, de Plaza del Castillo is een mooi punt om je bezoek aan deze stad te beginnen. Laat je benen tussendoor rusten terwijl je geniet van heerlijke Baskische pintxos op één van de terrasjes. Na een goede lunch heb je genoeg energie om de oude stadsmuren te bekijken en de kathedraal te bezoeken. 

Eunate

In Eunate staat de Iglesia de Santa María de Eunate, een prachtige basiliek uit de late 12e eeuw en gelegen direct aan de Camino Francés. De oorsprong van het karakteristieke gebouw wordt toegeschreven aan de Orde van de Tempeliers. Het gebouw moest bijdragen aan de behoeften van pelgrims die onderweg waren naar Santiago de Compostela. Ook zijn er verhalen dat het achthoekige gebouw en het klooster eromheen gebouwd is als ziekenhuiskapel voor een adellijke vrouw, die begraven ligt onder de kerk. Je vindt het opvallende bouwwerk middenin weidse en uitgestrekte velden. Het is een van de meest sfeervolle plekken op de Camino Francés. 

Burgos

Een ander geweldig hoogtepunt van de Camino Francés is Burgos. De wonderbaarlijke gotische kathedraal van Burgos is zeker een van de meest ontzagwekkende gebouwen van Spanje. Al in 1221 werd begonnen met de bouw in opdracht van Ferdinand III van Castilië. Het bouwwerk staat op de werelderfgoedlijst van Unesco en is absoluut een bezoek waard. 

Andere noemenswaardige bezienswaardigheden zijn het Monasterio de las Huelgas (koninklijke abdij), La Cartuja de Miraflores (15e eeuws klooster), Arco de Santa Maria (stadspoorten) en het historische centrum met o.a. de Plaza Mayor.

Kathedraal van León
Foto: Kathedraal van León

León

León is misschien wel de meest culturele stad van Spanje met een prachtige imposante gotische kathedraal uit de 13e eeuw. Aan de Santa Maria de Regla werd bijna één eeuw gebouwd. De veelal originele glas in lood ramen zorgen voor een prachtige lichtspel. 

Maar de kathedraal is niet het enige indrukwekkende gebouw in de stad. Wandel ook langs de Basilica de San Isidoro, Museo Gaudí Casa Botines en Parador de Leon – Convento de San Marcos. 

In de oude binnenstad van León vind je vele gezellige, sfeervolle wijnbarretjes en restaurants. De Leonese keuken staat bekend als één van de beste van Spanje. Wanneer je budget het toelaat, raad ik je aan om een keer te lunchen of dineren in deze stad. Breng vooral een bezoek aan Plaza Mayor, Plaza San Martín en Plaza del Grano voor de echte Leonese sfeer. 

Hoogtepunten van de Camino Portugues Central

Camino Portugues in een notendop

Afstand: 250 km vanuit Porto & 615 km vanuit Lissabon
Beginpunt: Porto of Lissabon
Eindpunt: Santiago de Compostela
Route: gemarkeerd met gele pijlen en de Sint Jacobsschelp
Steden: Lissabon, Coimbra, Porto, Santarém, Tui 
Regios: Vale de Tejo, Beiras, Noord Portugal en Galicië Spanje
Accommodatie: Publieke of privé albergues, hostels of hotels

Natuurlijke hoogtepunten op de Camino Portugues Central

Parque Natural del Río Barosa 

Slechts een paar minuten van de Camino Portugues in de Spaanse provincie Pontevedra vind je een verborgen natuurlijk schat; watervallen, molens en prachtige bomen. Het is een unieke plek om even bij te komen van jouw Camino avonturen, je kunt zelfs een duik nemen in het water (zomer). 

Fuente de las Burgas

Caldas de Reis is een zeer populaire stop vanwege het geneeskrachtige mijnwater, dat genezende eigenschappen zou hebben voor astma, reuma en eczeem. Je kunt gratis je waterfles vullen in de openbare fontein van Las Burgas. 

Fuente de las Burgas
Foto: Fontein van Burgas

Ponte Rodo-Ferroviária de Valença

De brug over de Minho rivier verbindt Portugal met Spanje en zorgt tevens voor prachtige plaatjes. Deze internationale brug is in 1884 gebouwd en wordt vaak (verkeerd) beschouwd als bouwwerk van Gustave Eiffel, die de Eiffel toren heeft ontworpen. Het zicht op de brug vanaf het fort in Valença do Minho is spectaculair. Reken op ongeveer 6 extra kilometers. 

Culturele hoogtepunten op de Camino Portugues Central

Tomar Portugal
Foto: Tomar

Tomar

In Tomar was ooit de orde van de Tempeliers gevestigd. Het is een charmante oude stad met grote culturele rijkdom. Dat ze je terug in o.a. het kasteel van de Tempeliers en in het klooster Convento de Cristo. Via het een bos, Mata dos Sete Montes genoemd, daal je prachtig af naar het historisch centrum van Tomar. Via de harde weg kom je halverwege de kapel Ermida de Nossa Senhora da Conceição tegen. De oude stad is gebouwd in de vorm van een kruis in de richting van de vier windstreken. Aan elk uiteinde ligt een klooster en in het midden het plein Praça da República, met de schitterende kerk, São João Baptista.

Coimbra uitzicht vanuit toren universiteit
Foto Coimbra vanuit toren universiteit

Coimbra

Coimbra was in de middeleeuwen een belangrijke stad in Portugal. Het was zelfs de hoofdstad van het land! Tegenwoordig is het vooral bekend om de oudste universiteit (1290) van het land. Het is een gezellige stad met veel restaurantjes, cafés en historische bouwwerken uit de tijd van de Romeinen. 

Als je tijd en zin hebt, moet je zeker een bezoek brengen aan de Universiteits bibliotheek met ruim 1.300.000 boeken, inclusief manuscripten geschreven van de 16e tot 18e eeuw. De bieb werd begin 18e eeuw gebouwd en herbergt veel houtsnijwerk en bladgoud. 

De oude kathedraal van Coimbra wordt gezien als één van de mooiste Romaanse gebouwen in Portugal. In 1139 liet Koning Afonso Henriques een nieuwe kathedraal bouwen op de locatie van de oude. Aan de buitenkant lijkt de kerk op een fort. Een klein stukje van deze oude kathedraal verwijderd, ligt Se Nova de Coimbra, de nieuwe kathedraal gebouwd in de 16e eeuw. Ook hier kun je, net zoals in de bibliotheek, barokke versieringen uit de 18e eeuw verwachten. En zo zijn er nog talloze prachtige gebouwen. Mijn advies is om twee nachten in Coimbra te blijven, zodat je de stad kunt bekijken. 

Houd je meer van groen? Breng dan een bezoek aan de botanische tuin Jardim Botânica da Universidade de Coimbra. Er staan meer dan 1200 exotische plantensoorten en is één van de mooiste botanische tuinen van Europa. 

Port Oude Stad
Foto: Porto Oude Stad

Porto

Het oude centrum, Ribeira, van Porto neemt je mee naar oude tijden in de wirwar van steegjes met oude woningen gekleurd in pasteltinten en bekleed prachtige azuurblauwe Portugese tegels. In de Romeinse tijd werd de stad volledig ommuurd, gevolgd door een tweede stadsmuur in de 14e eeuw. Op diverse plekken kun je deze dubbele muur nog goed zien. 

Natuurlijk mag een bezoek aan de kathedraal Igreja da Sé niet ontbreken. Het bouwwerk ligt op een heuvel en geeft je een prachtig uitzicht over de stad. De kerk lijkt enigszins op een vesting en is een symbool voor het katholieke verzet tegen de islamitische Moren. De kathedraal stamt uit de 12e en 13e eeuw maar tot 1800 zijn er steeds nieuwe delen aangebouwd.

Wanneer je hart sneller gaat kloppen van uitbundig barokke houtsnijwerk en bladgoud, breng dan vooral een bezoek aan de Igreja de São Francisco. Er is meer dan 200 kilo goud verwerkt in deze kerk die gebouwd is in de 14e en 15e eeuw.  

Cathedral of Santa María de la Asunción of Tui

De Tui kathedraal is een Romaans en Gotische kerk gelegen aan het San Fernando plein in het centrum, van de stad. In de 12e eeuw werd begonnen met de bouw van de kathedraal. In de loop van de eeuwen zijn er delen toegevoegd waardoor het gebouw een mix van bouwstijlen is. Het heeft aan de buitenkant de uitstraling van een vesting en is zeer imposant om te zien. Wanneer je het bouwwerk op de foto wilt zetten, kun je het beste een plekje langs de rivier Mino zoeken in de lager gelegen vallei. Wanneer je vlakbij de kathedraal bent is het onmogelijk om alles in één beeld te vangen.